بحث باغ شهر و شهركهاي اقماري اولين بار توسط ابنز هاوارد – شهرساز انگليسي- حدود يك قرن پيش به نام گاردن سيتي يا باغ شهرها همراه با طرح شهركهاي اقماري مطرح شد. وي افزود: نسخه اجراي اين دو طرح حدودا در 15 كشور پيچيده شد و اجراي آن در تمام اين كشورها با مشكلات عمده همراه بود. ستاريان خاطر نشان كرد: دلايل متعددي در شكست اين طرح وجود داشت، اما علت اصلي آن در اين بود كه اين كشورها در مسير مخالف اوليهشان حركت كردند و نتايجي كه گرفتند مخالف آن بود. اين استاد دانشگاه افزود: باغ شهرها در واقع در شهرهايي تشكيل شدند كه فضاهاي سبز بيشتري داشتند و در كشورهايي مثل انگليس كه فضاي سبز بيشتري داشتند مطرح بود تا در قالب آن بتوانند جمعيت انبوه مادر شهرها را به آنجا سرريز كنند و از اين طريق كمكي باشد كه جمعيت كلان شهرها و ما در شهرها تخليه شود و به آن سمت سوق پيدا كند. اين كارشناس مسكن افزود: اما تجربه اين طرحها در اين كشورها و از جمله در انگليس و در شهر لندن نشان داد كه فقط 4درصد از جمعيت شهر لندن به اين باغ شهرها سرريز شدند و حداقل نتيجه از هدف اجراي اين طرح عملي شد.
وي تصريح كرد: نكته ديگر در باغ شهرها بحث خدمات بود. اين باغ شهرها اگر مستقل عمل كنند قابليت خدماتدهي به خودشان را ندارند و مجبور ميشوند سربار مادر شهرها شوند و مادرشهرها بايد به اين مجموعهها خدمات بدهد و چون در مقياس وسيع حركت ميكنند در كشوري مثل ايران كه اساسا مشكل فضاي سبز و كمبود آب بر آن حاكم است اينكه بتوانيم در سطحي حركت كنيم كه خدمات مناسب بدهيم و شبكه شهري حاكم كنيم براي ما سنگين است.
ستاريان افزود: امكان اينكه در ارتفاع مسكن بسازيم و موفق شويم بسيار بيشتر از آن خواهد بود كه در سطح حركت كنيم. در همين حال نبايد فراموش كرد كه باغ شهرها در حاشيه شهرهاي اصلي ميخواهند تشكيل شوند و باز پايگاهي كوچك ميشوند براي جذب مردم ساير شهرها، عملا به جاي اينكه جمعيت شهرهاي ما را تخليه كند، جمعيت شهرهاي مياني و كوچك را به سمت خود جذب خواهد كرد و همين جمعيت براي مادرشهرها سربار خواهد شد. اين استاد دانشگاه افزود: متاسفانه مسوولان در كشور ما صورت مساله را گم كردهاند و نميخواهند صورت مساله را باز كنند.
در واقع مشكل مسكن در كشور ما، بنيادي است و با توجه به اينكه ما نياز زيادي به زمين براي مسكن داريم طرح باغ شهر مشكل محدود و مختصري را از بحران مسكن حل خواهد كرد اين در حالي است كه به همان نسبت مشكلات شهرسازيمان را زيادتر خواهد كرد. در همين حال مهندس احسانفر، شهرساز، نيز در اين رابطه به ما گفت: پرداختن به موضوع باغ شهرها مساله خوبي است، ولي اينكه لزوما اولويت اول باشد مشكل ساز است. از آنجا كه در طرح باغ شهر واگذاري زمين در سطح بالا اجرا شود خواهي نخواهي پاي ساختوساز وارد حريم طبيعي ميشود و ممكن است با تغيير مديريتها نقض غرض صورت گيرد؛ چرا كه وقتي پاي ساختوساز به ميان ميآيد بحث درآمدهاي شهري و بورس بازي و زمين بازي مطرح ميشود و باز مشكلات جديدي ايجاد خواهد شد. وي خاطر نشان كرد: اگر توسعه حريم تهران مدنظر است، صرفا از طريق فضاي سبز بايد مطرح شود.
